آن طور که رسانه پیش از این نوشتند داستان زندگی بابک زنجانی بیشتر به یک فیلم تخیلی شبیه است که قهرمان داستان با وجود انواع ناملایمات باز هم روی پای خود می ایستد حتی اگر بارها ورشکست و یا زندانی شده باشد. از راننده رییس کل بانک مرکزی بودن تا داشتن ده ها شرکت که تعدادشان بیشتر از سالهای عمر اوست، داستان زندگی پر از ابهام زنجانی است.
بابک زنجانی اسمی است که طی چند سال گذشته هر از چند گاه در رسانه ها مطرح شده و اغلب نیز با حواشی و جنجال همراه بوده است. جست وجوی نام او در اینترنت مطالب و عکس های فراوانی را به مخاطب ارائه می کند که بعضا سوال برانگیز بوده و حتی قابل باور نیست.
بابک زنجانی مالک و رئیس هیئت مدیره «هلدینگ سورینت» اکنون و با گذشت فقط چند سال توانسته است در سن ۴۳ سالگی به سرمایه ای بالغ بر ۰۰۰ . ۰۰۰٫ ۰۰۰٫ ۰۰۰٫ ۲۵ تومان دست یابد ، او می گوید این رقم عجیب و غریب در این مدت تنها با «یاری خدا» حاصل شده و هیچگونه دست های پشت پرده و یا سفارش های آقایان از بالا در کار نبوده ؛ او معتقد است تنها گاهی اوقات شانس به یاری اش آمده و فقط و فقط «خدا برایش خواسته» است.
بابک زنجانی مدعی است در دوران سربازی راننده محسن نوربخش، رئیس وقت بانک مرکزی بوده است. او در آنجا غیر از رانندگی کار ثبت نامهها را هم بر عهده میگیرد. زنجانی بعد از اتمام دوره سربازی، تصمیم میگیرد در تزریق دلارهای بانک مرکزی برای کنترل بازار فعالیت کند. البته ادعاهای وی توسط مسئولین وقت بانک مرکزی همگی تکذیب شده است!
زنجانی میگوید، نخستین ارزی که از بانک مرکزی برای توزیع گرفته ۱۷ میلیون دلار بوده؛ کارمزدی که بابت توزیع آن دریافت کرده هم ۱۷ میلیون تومان بوده است. او هر روز ۱۷ میلیون دلار از بانک میگرفت و پخش میکرد و ۱۷ میلیون تومان هم سود دریافت میکرده است.
زنجانی پس از درگذشت نوربخش تصمیم میگیرد "سالامبور" فروش شود، یعنی پوست گوسفند به خارج از ایران بفروشد. او پوست گوسفندان را میخرید، سپس دباغی کرده و بعد به گفته خود، آنها را به ترکیه میفرستاد. زنجانی میگوید، در نخستین کانتینری که به ترکیه فرستاد هر "سالامبور" برایش نیم دلار تمام شد؛ اما آنها را در ترکیه به ۱۹ تا ۲۰ دلار فروخت و پولش یکباره چندبرابر شد. او کارش را با ۵ هزار پوست شروع کرد و سودهای کلانی عایدش شد؛ همه چیز خوب پیشمیرفت تا اینکه در سال ۱۹۹۶ میلادی ورشکست شد و به زندان افتاد. او پس از آزادی از زندان بار دیگر فعالیتهای اقتصادی خود را از سر می گیرد و بار دیگر به افزودن دارایی هایش می پردازد.
او می گوید: سرمایه ام را خرد خرد درآورده ام. تا کنون هیچ بانکی در ایران به ما هزار تومان پول و یا وام نداده است. شانس هایی بوده که خدا در اختیارم گذاشته و از آن ها استفاده کرده ام با اینکه حداقل سه یا چهار بار هم ورشکسته شده ام.
اموال و بدهی ها
بابک زنجانی که همچنان مجرد است ، اکنون مالک ۶۴ شرکت داخلی و خارجی است و مدیریت حدود ۱۷ هزار کارمند را بر عهده دارد ؛ شرکت هولدینگ توسعه سورینت قشم، اولین بانک سرمایه گذاری اسلامی در مالزی، سهامدار شرکت هواپیمایی انور ترکیه، مؤسسه مالی اعتباری در امارات ، بانک ارزش تاجیکستان ، باشگاه فوتبال راهآهن و هواپیمایی قشم بخشی از دارایی های وی می باشد
طبق گفته بابک زنجانی وی در کل فقط حدود ۱۰ میلیارد دلار بدهکار است. او درباره بدهیهای خود هم میگوید: وزیر نفت گفته است من بیش از ۲ میلیارد دلار بدهی دارم اما بدهی من به این وزارتخانه یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو بیشتر نیست.
اگرچه ارقام بیشتری از میزان بدهی زنجانی بابت وجوه فروش نفت در سطح 2.8 میلیارد دلار نیز مطرح شده است، اما خود زنجانی میگوید کل معاملات نفت وی برای شرکت نیکو و نفت 1 میلیارد و 900 میلیون یورو بوده است که 1 میلیارد و 200 میلیون یورو از این مبلغ در حسابهای بانک وی در مالزی بلوکه شده و به دلیل قطع سوئیفت این بانک امکان انتقال آن به ایران را ندارد.
تحریم بابک زنجانی از سوی اروپا و آمریکا
زنجانی در دسامبر ۲۰۱۲ توسط اتحادیه اروپا به دلیل آنچه "کمک به دور زدن تحریمها از طریق داشتن نقش کلیدی در تجارت نفت ایران و انتقال پول مربوط به فروش آن به دولت ایران" خوانده شد، در لیست تحریم قرار گرفت. خودش در مصاحبه با رویترز ورود به این لیست را اشتباه خوانده و گفته که کاری خلاف قواعد اتحادیه اروپا نکرده و نفت را در کشورهای معاف از تحریم و طبق قوانین بینالمللی فروخته است.
اتحادیه اروپا بابک زنجانی را متهم کرده که در یک جزیره کوچک مالزی در سال ۲۰۱۲ میلیونها بشکه نفت را از نفت کشی به نفت کش دیگر منتقل کرده و به این ترتیب با پنهان کردن ایرانی بودنش، آن را در بازار آزاد فروخته است. وی گفته است در مجموع ۲۴ میلیون بشکه نفت را به خریدارانی در سنگاپور، مالزی و هند فروخته و سپس پول فروش نفت را از طریق "نخستین بانک اسلامی مالزی" که اکنون در فهرست تحریمها قرار دارد، منتقل کرده است.
او و موسسههای مرتبط با او در آوریل ۲۰۱۳ نیز توسط آمریکا به پولشویی برای دور زدن تحریمهای اعمال شده علیه ایران متهم شدهاند. دیوید کوهن، معاون وزارت دارایی آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، با اعلام این خبر، ایران را به توسل به تمهیدات مجرمانه و پولشویی برای جابجایی نفت و پول خود متهم کرد.
بدهی زنجانی به شرکت نفت
بیژن زنگنه وزیر نفت ایران ۱۹ شهریور ماه گفته است:« بابک زنجانی، تاجر ایرانی بیش از دو میلیارد دلار حاصل از فروش نفت ایران را به خزانه دولت واریز نکرده و وزارت نفت و مجلس ایران در حال پیگیری این مساله هستند. همچنین وی به خبرنگاران گفته که آقای زنجانی معتقد است که این پول به حسابش ریخته شده اما این حساب از طرف آمریکاییها بلوکه شده است.»
۲۱ شهریور نیز جلیل جعفری عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفته: بدهی بابک زنجانی به وزارت نفت "دو میلیارد دلار نیست، بلکه دو میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار است".
پیش از آن نیز مسعود میرکاظمی – رئیس کمیسیون انرژی مجلس – از بدهی ۲٫۸ میلیارد دلاری بابک زنجانی خبر داده و گفته بود: «بابک زنجانی ۲٫۸ میلیارد دلار میعانات و فراورده ایران را با تبانی شرکت نیکو در داخل از کشور خارج کرده و پولش را برنگردانده است.»
اما زنجانی در مورد بدهی 1.9 میلیارد دلاری پول نفت به خزانه، میگوید که قبلاً 700 میلیون دلار از این پول را پرداخت کرده است، اما تحریمها مانع از انتقال 1.2 میلیارد دلار باقیمانده به حساب وزارت نفت شده است.
رابطه زنجانی با تامین اجتماعی
بابک زنجانی ارتباطهایی نیز با سازمان تامین اجتماعی و سعید مرتضوی داشته است. خود او در مورد این موضوع اعلام کرده که نام من در فهرست تحریمها آمده بود و فرصت اندکی داشتم که اموال خود را به ایران منتقل کنم. با توجه به مشکلات انتقال پول به ایران، با کمک دوستان در سازمان تامیناجتماعی، این پول را وارد ایران کردیم و بعد از آن دوستانی که این لطف را به من کرده بودند، پیشنهاد کردند که به جای برداشت چهارمیلیاردیورو، سهام تعدادی از شرکتها را دریافت کنم.»
اما علی حیدری، معاون اسبق امور استانهای سازمان تامیناجتماعی در مصاحبه ای گفته ارتباط مالی بابک زنجانی با سازمان تامیناجتماعی، این سازمان را درگیر نوعی از پولشویی کرده است.
وی با استناد به فیلمی که در مجلس شورای اسلامی و در جریان مذاکرات مربوط به استیضاح وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی به نمایش درآمد می گوید: «پس از نمایش فیلمی که مربوط به همین موضوع و مذاکرات برای انتخاب شرکتهای قابل واگذاری به وی بوده است و غایلههای متعاقب آن، گویا فرآیند انتقال متوقف شده و پول هم در ید سازمان قرار نگرفته است چراکه اگر سازمان این پول را در اختیار داشت، در ماههای اخیر برای تامین و پرداخت مستمریها، ناچار از فروش سهام یا گرفتن وام نبود.»
ماجرای زنجانی، مرتضوی و فاضل لاریجانی
بابک زنجانی یکی از افرادی بود که در فیلم افشاگرانه محمود احمدینژاد در جلسه مجلس در روز ۱۵ بهمن سال 91 حضور داشت. این فیلم مربوط به ملاقات سعید مرتضوی، رئیس سابق سازمان تأمین اجتماعی و فاضل لاریجانی، برادر علی لاریجانی، رئیس مجلس بود.
خو او در رابطه با این دیدار می گوید:« با آقای مرتضوی دو سه بار جلسه داشتیم. در جلسه اول قرار شد در ازای واریز مبالغی 117 شرکت تامین اجتماعی را بخریم. آقای مرتضوی یک روز به من زنگ زد و گفت که به تامین اجتماعی بیایم. او من را در اتاقی نگه داشت و گفت آقای لاریجانی در اتاق بغلی است و با شما کار دارد. گفتم چه کار دارد؟ گفت می خواهد با شما آشنا شود، شاید بتواند در هیات مدیره این شرکت ها به شما کمک کند. ما نمی دانستیم در آنجا دوربین کار گذاشته اند. من که وارد اتاق لاریجانی شدم مرتضوی رفت بیرون. من که نشستم آقای لاریجانی دو سه کارت به من داد و گفت اگر یک موقع در مشاوره شرکت ها کمک خواستید مجموعه من می تواند به شما کمک کند. همین! بیشتر از این هم نشد، تشکر کردم و گفتم اگر این شرکت ها را گرفتیم به شما هم زنگ می زنیم. بعد ناگهان آقای مرتضوی داخل اتاق شد و گفت چی شد؟ انجام شد. ان شاءالله که کارتان به هم وصل شده است و ما هم از یکدیگر خداحافظی کردیم و فردای آن روز فیلم این ماجرا در مجلس پخش شد و مثل بمب ترکید.»
بابک زنجانی و فعالیت ورزشی
بابک زنجانی اکنون مالک باشگاه راه اهن است. خود او در این زمینه می گوید: «همه شرکت هایی که الان داریم را خودم درست کرده ام و حتی یکی از این شرکت ها نیز از دولت به ما نرسیده است. تنها مجموعه ای که از خصوصی سازی به ما رسیده، همان باشگاه راه آهن است که مالک قبلی آن به زندان افتاده بود و ما باشگاه را با پرداخت 20 میلیارد تومان بدهی از جمله بدهی بازیکنان نجات دادیم. هر کسی فکر می کند باشگاه راه آهن رانتی به ما رسیده بیاید هزینه سالیانه آن را از این تاریخ به بعد بدهد ما مجانا این رانت را تقدیم می کنیم تا سالی 20 میلیارد تومان در آن خرج کند.»
زنجانی در پاسخ به اینکه حال اگر باشگاه پرسپولیس را هم به شما پیشنهاد بدهند می خرید؟ می گوید: « اگر به من پیشنهاد خرید پرسپولیس شود، حتما چنین کاری را انجام می دهم چرا که بسیار ماهرتر از افراد فعلی می توانم نظم و انضباط را در پرسپولیس ایجاد کنم.»
ریزش پروژه آقای میلیاردر
اما بد شانسی این روزهای زنجانی تنها به گیر مجلس به بدهی 2 میلیارد دلاری اش به وزارت نفت خلاصه نمی شود پروژه ایران زمین در شهرک غرب تهران متعلق به هلدینگ سورینت بابک زنجانی ، در مرحله گودبرداری فروریخت. این نشست به دلیل ترکیدگی لوله آب سبب حفر گودالی به عمق 40 و عرض 12 مترشده است
در رابطه با بانک زنجانی حرف و حدیثها بسیار است و شاید نتوان در یک گزارش به تمامی ابعاد زندگی او پرداخت. رابطه با مشایی و احمدی نژاد و همچنین انتساب وی به جریان انحرافی از نکات دیگری است که توسط رسانه ها مطرح می شود اما او با رد این موضوع در این خصوص می گوید: هرگز به دفتر مشایی نرفتم اما ایشان را در جاهای مختلف دیدهام.
بازداشت آقای پولدار!
محسنیاژهای دادستان کل کشور از بازداشت بابک زنجانی در عصر روز یک شنبه خبر داد. البته هنوز موارد اتهامی نامبرده اعلام نشده است.
البته گفته می شود پرونده بدهی هنگفت زنجانی به وزارت نفت با ادعای تحریم و جعل گواهی بانک مرکزی تاجیکستان دلیل این موضوع بوده است.
روابط عمومی بانک مرکزی عصر شنبه با اعلام اینکه بابک زنجانی تاکنون هیچ گونه وجهی را به حساب بانک مرکزی واریز نکرده است، ادعای وی را تکذیب کرد.
بنا بر اعلام روابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، با استعلام به عمل آمده در روز جاری، واریز هر گونه وجهی به حساب بانک مرکزی بابت بدهی آقای بابک زنجانی تایید نمیشود.
متن کامل نامه جمعی از نمایندگان مجلس به سران قوا در مورد بابک زنجانی به این شرح است:
«بسمالله الرحمن الرحیم
برادران ارجمند
سران محترم سه قوه
حجتالاسلام والمسلمین آقای دکتر روحانی
آیتالله آقای آملی لاریجانی
آقای دکتر علی لاریجانی
سالها مماشات با فساد مالی، متاسفانه امروز کشور را به فساد سیستمی رسانده است.
ویژگی این مرحله از فساد آن است که دستگاهها و نهادهای مسئول مبارزه با فساد، خود گرفتار مراتبی از فساد میشوند.
فساد مالی مزمن، به فساد سیاسی و جرائم یقهسفیدها دامن زده است. بدین معنا که سوءاستفاده از قدرت عمومی برای مقاصد شخصی، تباری و گروهی گسترش یافته و به رشد شگفتآور زراندوزان بیآزرمی منجر شده است که به عنوان مجرمان یقه سفید خریدار کالای سیاه از فروشندگان تکیه زده بر مصادر دولتی و حکومتی هستند.
این عناصر مشئوم که مرتباً تکثیر میشوند، در زمانهای نسبتاً کوتاه به ثروتهای افسانهای دست مییازند.
این پدیده بدون همکاری دو طرف میز و در بستری از ساختارهای مستعد، قوانین و مقررات ناشفاف، سیاستهای نامناسب و محدودیتهای بیوجه رسانهای، ممکن نیست.
یک مصداق که این روزها رنج مردم شریف را دوچندان کرده است، بابک زنجانی است.
بابک زنجانی 43 ساله که راست و دروغ، آغاز کار خود را به یکی از مقامات جمهوری اسلامی که به رحمت خدا پیوسته است، منتسب میکند، امروز به عنوان ثروتمندی همهفنحریف در صحنههای مختلف در جولان است و با تکبر و تبختر همهچیز را "خریدنی" نشان میدهد.
این نمونهای از پدیده شگفتآوری است که تمامی نظام را به فساد متهم میکند و عجیب این است که رسانه ملی نیز، خواسته یا ناخواسته با نحوه برخوردش با این زرسالار، به "آدم شویی" مشغول است.
بزرگواران!
الان هرسه قوه نزد کثیری از مردم متهماند. تعجبی ندارد؛ زیرا وقتی این فرد به تصریح مکاتبات نظارت بانک مرکزی با مدارک سجلی مجعول در بانکهای مختلف حساب باز کرده ولی نه تنها مانعی نمیبیند، بلکه از آنها تسهیلات میگیرد؛ هنگامی که وزارت اطلاعات و نهادهای اطلاعاتی دیگر به پشتیبانی از زنجانی متهم میشوند ولی به جای توضیح به مردم سکوت میکنند؛ وقتی با داشتن پروندههای متعدد قضایی که لااقل در دو مورد به محکومیت منتهی شده ولی حکم حبس اجرا نمیشود؛ هنگامی که چنین عنصری امین وزارت نفت شناخته شده و پول نفت فروخته شده را برای مدتها پس نمیدهد و کسی هم با او کاری ندارد؛ وقتی آشکار میشود که وی با مفسد دیگری که مدیرعاملی سازمان بزرگی را غصب کرده، برای معاملهای چهار میلیارد یورویی به شکل غیرقانونی تفاهمنامه امضاء میکند ولی صدایی از هیچ دادگاهی بلند نمیشود؛ هنگامی که رئیس کمیسیون اصل نود که به معرفی هیات رئیسه و رأی مجلس برگزیده میشود، چنان موضع میگیرد که گویی در دفاع و تطهیر بابک زنجانی تلاش میکند؛ و ... چرا متهم نشویم؟
بر اساس اطلاعات موثق موجود، دلایل کافی برای تعقیب این فرد به اتهام فساد و افساد در دست است. چرا شما مسئولان محترم سه قوه که به امر رهبری خبیر در این مبارزه مسئولیت دارید، تحرکِ درخور به خرج نمیدهید؟ تعلل در برخورد با جرثومههای فساد به شیوع بیشتر آن منجر میشود.
اگر در همان سالهای اول دوره سازندگی که جرائم یقه سفیدها، با سوءاستفاده معدودی از سیاستمداران آغاز شده بود، به هشدارهای دلسوزان توجه میشد، حالا به اینجا نمیرسیدیم که اعتماد مردم به نهادهای مسئول به حضیض برسد و افرادی با بیپروایی همه نظام و ارزشهای آن را به سخره بگیرند.
ما از موضع خیرخواهی هشدار میدهیم که عدم برخورد با این عناصر شوم همه تلاشهای شما و مدیران و کارکنان پاکِ هر سه قوه را برای خدمت به مردم و اسلام و ایران، ابتر میسازد و آبروی نظام جمهوری اسلامی را مشوه میکند. همه میدانیم شرط نخست پیشرفت و تامین عدالت، به تأیید دین و علم، مبارزه با فسادی است که نه تنها رشد اقتصادی و عدالت اجتماعی را به شدت عقب میراند؛ بلکه دین و اخلاق مردم را نیز برباد میدهد. جا دارد دو نکته بدیهی را نیز ذکر کنیم: نخست آن که این برخورد باید بدون تبعیض، سریع و قاطع صورت گیرد؛ دوم آن که برای ریشه کن ساختن این بلیه باید برخورد قاطع اداری و قضایی، با اصلاح ساختارها و روشها، حمایت بیشتر از رسانههای آزاد و اعمال سیاستهای عاقلانه و سازگار با مبانی اعتقادی و اقتضائات ملی تکمیل گردد تا زمینههای پیدایش این پدیده نامبارک تنگ شود و مصادیق مشابه بیش از این تکثیر نگردد.
آرزومند توفیق شما بزرگواران برای خدمت به ملت شریف ایران
نمایندگان مجلس شورای اسلامی»
و امروز بابک زنجانی سوپر میلیاردر معروف در زندان اوین است باید منتظر ماند و دید که سرنوشت پرونده وی به کجا می رسد.
